Bakı Dövlət Universiteti Kimya fakültəsi

Bakı DövlətUniversitetinin Kimya fakültəsinin Kimyanın tədrisi metodikası kafedrasının magistrantı Orucov Yəhya Ağayar oğlunun “Amin turşuların tədrisində yeni yanaşmalar” mövzusunda elmi seminarı keçirilmişdir. Tədbiri giriş sözü ilə açan kafedra müdiri, prof.Xəlil Nağıyev iştirakçıları salamlamış, kafedrada görülən işlər və elmi seminarların əhəmiyyəti haqqında ətraflı məlumat vermişdir. Elmi seminarda Orucov Yəhya amin turşuların tədrisində müasir yanaşmalar ənənəvi izah və əzbərləmə üsullarından fərqli olaraq daha çox şagirdyönümlü, interaktiv və tətbiqyönümlü metodlara əsaslanır. Bu yanaşmaların əsas məqsədi şagirdlərin yalnız nəzəri bilik əldə etməsi deyil, eyni zamanda həmin bilikləri praktik vəziyyətlərdə tətbiq edə bilməsi, analitik və tənqidi düşünmə bacarıqlarının inkişaf etdirilməsidir.Müasir tədrisdə geniş istifadə olunan üsullardan biri problem əsaslı təlimdir. Bu yanaşmada amin turşular mövzusu real həyatla əlaqələndirilərək şagirdlər qarşısında konkret problemlər qoyulur. Məsələn, zülal çatışmazlığının insan orqanizminə təsiri və ya amin turşuların metabolizmdə rolu kimi məsələlər üzərində işləyərkən şagirdlər həm mövzunu daha dərindən mənimsəyir, həm də səbəb-nəticə əlaqələrini anlamağı öyrənirlər. Digər mühüm yanaşma vizuallaşdırma və konsept xəritələrindən istifadədir. Amin turşuların quruluşu, təsnifatı və peptid rabitəsinin yaranması sxemlər və qrafiklər vasitəsilə təqdim edildikdə mövzu daha aydın və yadda qalan olur. Bu zaman rəqəmsal alətlərdən istifadə tədrisin effektivliyini daha da artırır. STEAM yanaşması da amin turşuların tədrisində mühüm yer tutur. Bu yanaşma çərçivəsində kimya biologiya və texnologiya ilə inteqrasiya olunur. Şagirdlər molekulyar modellər qurur, zülal sintezini modelləşdirir və beləliklə abstrakt anlayışları konkret vizual formaya çevirirlər. Bu isə onların mövzunu daha yaxşı qavramasına kömək edir. Rəqəmsal və virtual laboratoriyaların tətbiqi də müasir tədrisin vacib elementlərindəndir. Bu üsul vasitəsilə şagirdlər amin turşuların reaksiyalarını və xüsusiyyətlərini virtual mühitdə müşahidə edə bilirlər. Bu, xüsusilə real laboratoriya imkanlarının məhdud olduğu şəraitdə effektiv alternativ hesab olunur. Fərdiləşdirilmiş təlim yanaşması isə hər bir şagirdin fərdi xüsusiyyətlərini və bilik səviyyəsini nəzərə almağa imkan verir. Müxtəlif səviyyəli tapşırıqlar və adaptiv qiymətləndirmə üsulları vasitəsilə hər bir şagirdin inkişafı təmin olunur. Bu yanaşma tədrisdə bərabər imkanların yaradılmasına xidmət edir. Bundan əlavə, oyunlaşdırma elementlərinin tətbiqi şagirdlərin motivasiyasını artırır. Müxtəlif oyunlar, kvizlər və yarışlar vasitəsilə amin turşuların adları, quruluşu və funksiyaları daha maraqlı və yadda qalan formada öyrədilir. Nəhayət, amin turşuların gündəlik həyatla əlaqələndirilməsi mövzunun mənimsənilməsini daha da asanlaşdırır. Onların qidalanmada, sağlamlıqda və idmanda rolu izah edildikdə şagirdlər öyrəndikləri biliklərin real həyatda əhəmiyyətini dərk edirlər. Beləliklə, amin turşuların tədrisində yeni yanaşmalar təlim prosesini daha effektiv, maraqlı və praktik yönümlü edir, şagirdlərdə dərin və davamlı bilik formalaşdırılmasına şərait yaradır. Seminar iştirakçılarının qarşılıqlı müzakirəsindən sonra sualların cavablandırılması ilə tədbir yekunlaşmışdır.