Bakı Dövlət Universiteti Kimya fakültəsi

Bakı Dövlət Universitetinin Kimya fakültəsinin Fiziki və kolloid kimya kafedrasının I kurs magistrantı Şıxaliyeva Aişə Asəf qızının “Bi-S sisteminin nazik təbəqələrinin elektrokimyəvi çökdürülməsi” mövzusunda elmi seminarı keçirilmişdir. Tədbiri giriş sözü ilə açan kafedra müdiri prof.Eldar Əhmədov iştirakçıları salamlamış, elmi seminarların əhəmiyyəti haqqında ətraflı məlumat vermişdir. Elmi seminarda Şıxaliyeva Aişə bu işdə bismut–kükürd (Bi–S) sisteminə aid nazik təbəqələrin elektrokimyəvi üsulla sintezi və onların fiziki-kimyəvi xüsusiyyətləri araşdırılır. Bi–S əsaslı yarımkeçirici materiallar, xüsusilə Bi₂S₃, dar qadağan olunmuş zona eninə malik olması, yüksək absorbsiya qabiliyyəti və yaxşı fotoelektrik xüsusiyyətlərinə görə günəş elementləri, fotodetektorlar və termoelektrik qurğular üçün perspektivli material hesab olunur. Tədqiqatda nazik təbəqələr elektrokimyəvi çökdürülmə üsulu ilə keçirici substratlar üzərində alınmışdır. Elektrolit məhlulunun tərkibi, pH mühiti, temperatur, tətbiq olunan potensial və çökmə müddəti kimi parametrlərin təbəqənin morfologiyasına, kristallıq dərəcəsinə və tərkibinə təsiri sistemli şəkildə öyrənilmişdir. Müəyyən edilmişdir ki, optimal çökmə şəraitində homogen, sıx və yaxşı yapışan Bi–S nazik təbəqələr əldə etmək mümkündür. Alınmış nümunələrin struktur və səth xüsusiyyətləri müxtəlif analiz metodları ilə xarakterizə edilmişdir. Rentgen difraksiya (XRD) nəticələri əsasən ortorombik quruluşa malik Bi₂S₃ fazasının formalaşdığını göstərmişdir. Səthin morfologiyası skan edən elektron mikroskopiya (SEM) vasitəsilə öyrənilmiş və nanoölçülü dənəvər struktur müşahidə olunmuşdur. Enerji dispersiv rentgen analizi (EDX) isə element tərkibinin Bi və S elementlərindən ibarət olduğunu təsdiqləmişdir. Optik analizlər göstərmişdir ki, Bi–S nazik təbəqələrinin qadağan olunmuş zona eni təxminən 1.3–1.7 eV intervalında dəyişir ki, bu da onların günəş enerjisinin çevrilməsi üçün uyğun material olduğunu göstərir. Elektrokimyəvi çökdürülmə metodunun sadə, ucuz və idarəolunan olması bu materialların geniş tətbiq imkanlarını artırır. Seminar iştirakçılarının qarşılıqlı müzakirəsindən sonra sualların cavablandırılması ilə tədbir yekunlaşmışdır.